बारामती शहर पोलीस स्टेशन येथे विद्यार्थ्यांना पोलीस कामकाज, कायदेविषयक जनजागृती, सायबर सुरक्षा व व्यक्तिमत्त्व विकास प्रशिक्षण
जबाबदार नागरिक कसा असावा?

बारामती शहर पोलीस स्टेशन येथे विद्यार्थ्यांना पोलीस कामकाज, कायदेविषयक जनजागृती, सायबर सुरक्षा व व्यक्तिमत्त्व विकास प्रशिक्षण
जबाबदार नागरिक कसा असावा?
बारामती वार्तापत्र
आज दिनांक 09/06/2026 रोजी दुपारी 02.00 ते 03.00 या वेळेत जनहित प्रतिष्ठानचे प्राथमिक विद्यालय, बारामती, जि. पुणे येथील एकूण 105 विद्यार्थी व 10 शिक्षक यांनी बारामती शहर पोलीस स्टेशनला शैक्षणिक भेट दिली. सदर भेटीदरम्यान विद्यार्थ्यांना पोलीस विभागाचे कार्य, कायद्याचे महत्त्व, नागरिकांची कर्तव्ये, सायबर सुरक्षा, वाहतूक नियम, बाल संरक्षण, व्यसनमुक्ती, व्यक्तिमत्त्व विकास तसेच सुजाण नागरिकत्व या विविध विषयांवर सविस्तर प्रशिक्षण देण्यात आले.
सदर शैक्षणिक भेटीचा प्रमुख उद्देश विद्यार्थ्यांना पोलीस विभागाची कार्यपद्धती प्रत्यक्ष समजावून सांगणे, त्यांच्या मनातील पोलिसांविषयी असलेला अनाठायी धाक दूर करणे, कायद्याविषयी आदर निर्माण करणे तसेच भावी काळात जबाबदार, सजग व कायद्याचे पालन करणारे नागरिक घडविणे हा होता.
यावेळी विद्यार्थ्यांना बारामती शहर पोलीस स्टेशनमधील विविध विभागांना प्रत्यक्ष भेट देऊन त्यांचे कामकाज समजावून सांगण्यात आले. यामध्ये तक्रार कक्ष, पासपोर्ट पडताळणी विभाग, गोपनीय शाखा, मुद्देमाल कक्ष, लॉकअप रूम, चरित्र पडताळणी विभाग, तपास पथक, सीसीटीएनएस प्रणाली, स्टेशन डायरी, नागरिक सेवा विभाग तसेच इतर प्रशासकीय शाखांची माहिती देण्यात आली. पोलीस स्टेशनमध्ये नागरिकांच्या तक्रारी कशा स्वीकारल्या जातात, गुन्ह्यांची नोंद कशी होते, तपासाची प्रक्रिया कशी राबविली जाते, पुरावे कसे जतन केले जातात तसेच नागरिकांना विविध पोलीस सेवा कशा उपलब्ध करून दिल्या जातात याबाबत विद्यार्थ्यांना प्रत्यक्ष उदाहरणांसह माहिती देण्यात आली.
बालकांच्या सुरक्षिततेच्या दृष्टीने अत्यंत महत्त्वपूर्ण असलेल्या गुड टच व बॅड टच* या विषयावर विद्यार्थ्यांना सविस्तर मार्गदर्शन करण्यात आले. सुरक्षित व अयोग्य स्पर्श यातील फरक, अशा प्रसंगी तात्काळ कोणाला माहिती द्यावी, स्वतःचे संरक्षण कसे करावे, पालक, शिक्षक किंवा पोलीसांची मदत कशी घ्यावी याबाबत विद्यार्थ्यांशी संवाद साधण्यात आला.
तसेच विद्यार्थ्यांना व्यसनमुक्तीचे महत्त्व पटवून देण्यात आले. तंबाखू, गुटखा, सिगारेट, मद्यपान तसेच इतर व्यसनांचे शारीरिक, मानसिक व सामाजिक दुष्परिणाम समजावून सांगण्यात आले. चुकीच्या संगतीमुळे विद्यार्थ्यांच्या जीवनावर होणारे दुष्परिणाम, शिक्षणातील नुकसान तसेच गुन्हेगारीकडे होणारी वाटचाल याबाबत जागृती करण्यात आली. चांगल्या सवयी, शिस्त, सकारात्मक विचार व योग्य मित्रपरिवार यांचे महत्त्व अधोरेखित करण्यात आले.
वाहतूक सुरक्षेअंतर्गत विद्यार्थ्यांना रस्ता सुरक्षितपणे कसा ओलांडावा, झेब्रा क्रॉसिंगचा वापर कसा करावा, वाहतूक सिग्नलचे पालन का आवश्यक आहे, वाहनांपासून सुरक्षित अंतर कसे राखावे, हेल्मेट व सीट बेल्टचे महत्त्व, तसेच अपघात टाळण्यासाठी घ्यावयाची काळजी याबाबत मार्गदर्शन करण्यात आले. अपघात झाल्यास घाबरून न जाता तात्काळ आपत्कालीन सेवांशी संपर्क साधणे, जखमींना सुरक्षित मदत करणे आणि पोलीसांना माहिती देणे याविषयी माहिती देण्यात आली.
विद्यार्थ्यांना पोलीस विभागाकडे उपलब्ध असलेल्या विविध शस्त्रांची माहिती देण्यात आली. विविध प्रकारची शस्त्रे, त्यांचे कार्य, वापराचे नियम, सुरक्षित हाताळणी तसेच कायद्याच्या चौकटीत आणि नागरिकांच्या संरक्षणासाठी त्यांचा कसा वापर केला जातो याबाबत माहिती देण्यात आली.
यावेळी विद्यार्थ्यांना कायदा म्हणजे काय?, कायद्याचे पालन का आवश्यक आहे?, जबाबदार नागरिक कसा असावा?, संविधानाने दिलेले अधिकार व नागरिकांची कर्तव्ये कोणती?, तसेच समाजात शांतता, सुव्यवस्था व सौहार्द राखण्यासाठी प्रत्येक नागरिकाची भूमिका काय असते? याविषयी सोप्या व समजण्यासारख्या भाषेत मार्गदर्शन करण्यात आले.
सायबर गुन्ह्यांविषयी जागरूकता निर्माण करण्यासाठी मोबाईल फोन, सोशल मीडिया, ऑनलाईन गेमिंग, फेक लिंक, ओटीपी फसवणूक, बनावट वेबसाईट, सोशल मीडिया अकाउंट हॅकिंग, ऑनलाईन आर्थिक फसवणूक यासारख्या विषयांवर विद्यार्थ्यांना माहिती देण्यात आली. कोणतीही वैयक्तिक माहिती अनोळखी व्यक्तींना देऊ नये, संशयास्पद लिंकवर क्लिक करू नये तसेच कोणत्याही प्रकारचा सायबर गुन्हा झाल्यास तात्काळ पालक, शिक्षक किंवा पोलीसांशी संपर्क साधावा, असे आवाहन करण्यात आले.
तसेच विद्यार्थ्यांना पोलीस स्टेशनमध्ये तक्रार कशी नोंदवावी, आपत्कालीन परिस्थितीत पोलीसांची मदत कशी घ्यावी, नागरिकांनी पोलीसांना कोणती माहिती द्यावी आणि कायदेशीर प्रक्रियेमध्ये नागरिकांचे सहकार्य का महत्त्वाचे असते याबाबत मार्गदर्शन करण्यात आले.
सदर प्रशिक्षण कार्यक्रमामध्ये विद्यार्थ्यांनी उत्स्फूर्त सहभाग घेत विविध प्रश्न विचारले. पोलीस अधिकारी व अंमलदारांनी विद्यार्थ्यांच्या प्रश्नांची समाधानकारक उत्तरे देऊन त्यांचे शंकानिरसन केले.
बारामती शहर पोलीस स्टेशनतर्फे अशा प्रकारच्या जनजागृतीपर उपक्रमांद्वारे विद्यार्थी, पालक व नागरिकांमध्ये कायद्याविषयी जागरूकता निर्माण करणे, पोलीस व नागरिक यांच्यात विश्वासाचे नाते अधिक दृढ करणे तसेच समाजात सुरक्षित, सुसंस्कृत, शिस्तबद्ध व जबाबदार नागरिक घडविण्याचा प्रयत्न सातत्याने करण्यात येत आहे.
सदर प्रशिक्षण उपक्रम माननीय पोलीस अधीक्षक पुणे ग्रामीण श्री. संदीप सिंह गिल, माननीय अपर पोलीस अधीक्षक श्री. गणेश बिरादार तसेच माननीय उपविभागीय पोलीस अधिकारी, बारामती विभाग डॉ. सुदर्शन राठोड यांच्या मार्गदर्शनाखाली बारामती शहर पोलीस स्टेशनचे पोलीस निरीक्षक श्रीशैल रामचंद्र चिवडशेट्टी यांच्या संकल्पनेतून व मार्गदर्शनाखाली यशस्वीरित्या आयोजित करण्यात आला.
प्रभारी पोलिस निरीक्षक
बारामती शहर पोलीस स्टेशन, ता. बारामती, जि. पुणे ग्रामीण





